Rekonstrukcja więzadeł krzyżowych

Na czym polega zabieg?

Rekonstrukcja więzadła krzyżowego jest wykonywana najczęściej metodą artroskopową. Przez niewielkie nacięcia chirurg wprowadza do stawu kamerę i narzędzia, ocenia struktury kolana, a następnie przygotowuje kanały kostne w kości udowej i piszczelowej. W ich obrębie umieszczany jest przeszczep odtwarzający przebieg i funkcję uszkodzonego więzadła.

Do rekonstrukcji może zostać wykorzystany autoprzeszczep, czyli tkanka pobrana od pacjenta, na przykład ścięgna mięśni kulszowo-goleniowych, fragment więzadła rzepki lub ścięgno mięśnia czworogłowego. W wybranych sytuacjach stosuje się również przeszczep od dawcy. Rodzaj przeszczepu i sposób jego mocowania dobiera się indywidualnie. Jeśli podczas artroskopii zostaną potwierdzone współistniejące uszkodzenia łąkotki lub chrząstki, ich leczenie może zostać przeprowadzone podczas tej samej operacji, o ile zostało wcześniej zaplanowane i omówione z pacjentem.

Jakich efektów można oczekiwać?

Celem rekonstrukcji jest poprawa stabilności kolana i ograniczenie objawów związanych z niewydolnością więzadła. Wraz z prawidłowo prowadzoną rehabilitacją zabieg może przyczynić się do poprawy kontroli kończyny, pewności chodu, komfortu wykonywania codziennych czynności oraz możliwości stopniowego powrotu do aktywności.

Efekt leczenia nie pojawia się bezpośrednio po operacji. Zależy między innymi od rodzaju urazu, stanu chrząstki i łąkotek, zastosowanego przeszczepu, przebiegu gojenia, regularności rehabilitacji oraz przestrzegania ograniczeń. Operacja nie gwarantuje powrotu do wcześniejszego poziomu sportowego i nie eliminuje całkowicie ryzyka ponownego urazu.

Do najczęstszych wskazań należą:

• całkowite lub znaczne uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego (ACL),
• uszkodzenie więzadła krzyżowego tylnego (PCL),
• niestabilność stawu kolanowego,
• nawracające skręcenia kolana,
• współistniejące uszkodzenia łąkotek lub chrząstki stawowej,
• chęć powrotu do aktywności sportowej,
• przewlekła niestabilność zwiększająca ryzyko dalszych uszkodzeń stawu.

Kto kwalifikuje się do zabiegu?

O kwalifikacji do rekonstrukcji więzadeł krzyżowych decyduje lekarz ortopeda po przeprowadzeniu badania klinicznego oraz analizie wyników badań obrazowych, najczęściej rezonansu magnetycznego.

Przed operacją pacjent odbywa konsultację ortopedyczną i anestezjologiczną oraz wykonuje zlecone badania laboratoryjne i obrazowe. Najczęściej analizowane są wyniki rezonansu magnetycznego stawu kolanowego, a w wybranych przypadkach także zdjęcia RTG lub inne badania.

Pacjent powinien przekazać lekarzowi informacje o chorobach przewlekłych, alergiach, przebytych operacjach oraz wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach. Ewentualne odstawienie leków wpływających na krzepnięcie krwi może odbywać się wyłącznie zgodnie z zaleceniem lekarza.

Często zalecana jest prehabilitacja, której celem jest zmniejszenie obrzęku, odzyskanie możliwie pełnego zakresu ruchu oraz wzmocnienie mięśni przed operacją. Dobry stan funkcjonalny kolana przed zabiegiem może ułatwić rozpoczęcie rehabilitacji pooperacyjnej.

Jakie badania należy wykonać przed zabiegiem?

Zakres badań ustalany jest indywidualnie. Najczęściej obejmuje badania laboratoryjne, ocenę anestezjologiczną oraz badania obrazowe, w tym rezonans magnetyczny stawu kolanowego

Rehabilitacja rozpoczyna się we wczesnym okresie pooperacyjnym. Początkowo koncentruje się na kontroli bólu i obrzęku, ochronie przeszczepu, stopniowym odzyskiwaniu wyprostu i zgięcia kolana oraz aktywacji mięśni. Zakres obciążania kończyny, czas korzystania z kul i ewentualnej ortezy ustala lekarz w zależności od rekonstruowanego więzadła oraz dodatkowych procedur, na przykład szycia łąkotki.

W kolejnych etapach wprowadza się ćwiczenia siłowe, stabilizacyjne, propriocepcję, trening chodu, a następnie ćwiczenia dynamiczne i sportowe. Powrót do pracy, prowadzenia samochodu i sportu jest ustalany indywidualnie. Decyzja o powrocie do sportu powinna uwzględniać badanie lekarskie, testy funkcjonalne, siłę mięśniową, kontrolę nerwowo-mięśniową i stabilność kolana, a nie wyłącznie liczbę miesięcy od operacji.

Pacjenci KCM Clinic mogą kontynuować fizjoterapię pooperacyjną w KCM Clinic i skorzystać z 10% rabatu na rehabilitację.

Czy przed operacją potrzebna jest rehabilitacja?

W wielu przypadkach zaleca się tzw. prehabilitację, czyli odpowiednie przygotowanie kolana do zabiegu. Obejmuje ona ćwiczenia mające na celu poprawę zakresu ruchu oraz wzmocnienie mięśni kończyny dolnej. Zakres przygotowania ustalany jest indywidualnie.

Jakie korzyści może przynieść rekonstrukcja więzadła krzyżowego?

Celem zabiegu jest przywrócenie stabilności kolana oraz odtworzenie jego prawidłowej biomechaniki. Może to sprzyjać poprawie komfortu poruszania się, ograniczeniu uczucia niestabilności oraz stworzeniu warunków do powrotu do codziennych aktywności i uprawiania sportu.

Czy po zabiegu warto skorzystać z fizjoterapii?

Tak. Odpowiednio prowadzona rehabilitacja odgrywa ważną rolę w procesie powrotu do sprawności. Pacjenci KCM Clinic mogą skorzystać z fizjoterapii pooperacyjnej realizowanej przez zespół specjalistów oraz otrzymać 10% rabatu na rehabilitację.

Kiedy można wrócić do codziennych aktywności?

Powrót do aktywności odbywa się etapowo i zależy od rodzaju urazu, zastosowanej techniki operacyjnej oraz indywidualnego przebiegu rehabilitacji. Plan usprawniania ustalany jest przez lekarza i fizjoterapeutę.