Artroskopia stawu kolanowego

Na czym polega artroskopia stawu kolanowego?

Podczas zabiegu chirurg ortopeda wprowadza do stawu artroskop, czyli cienki instrument wyposażony w kamerę i źródło światła. Obraz w powiększeniu jest wyświetlany na monitorze, co pozwala precyzyjnie ocenić chrząstkę stawową, łąkotki, więzadła, błonę maziową oraz pozostałe struktury wewnątrz kolana.
Dostęp do stawu uzyskuje się przez niewielkie nacięcia skóry. Przez dodatkowe wejścia można wprowadzić narzędzia potrzebne do wykonania zaplanowanej procedury naprawczej lub rekonstrukcyjnej. Ostateczny zakres zabiegu zależy od rozpoznania i obrazu zmian stwierdzonych podczas artroskopii.

Jak przebiega zabieg i pobyt w szpitalu?

Po przygotowaniu pola operacyjnego chirurg wykonuje niewielkie nacięcia, przez które wprowadza artroskop i potrzebne narzędzia. Najpierw ocenia wnętrze stawu, a następnie wykonuje wcześniej zaplanowaną procedurę. Po zakończeniu zabiegu nacięcia są zabezpieczane, a pacjent pozostaje pod opieką zespołu medycznego.
Rodzaj znieczulenia, zakres operacji oraz długość pobytu w szpitalu zależą od rodzaju leczonego uszkodzenia, rozległości procedury i stanu zdrowia pacjenta. Informacje te są omawiane indywidualnie podczas kwalifikacji.

Jakie procedury można wykonać podczas artroskopii?

W zależności od rozpoznania zabieg artroskopii kolana może obejmować:
• leczenie uszkodzenia łąkotki lub jej szycie,
• usunięcie ciał wolnych ze stawu,
• rekonstrukcję wybranych struktur więzadłowych,
• artroskopowe leczenie chrząstki stawowej w wybranych przypadkach,
• synowektomię, czyli usunięcie zmienionej chorobowo błony maziowej,
• inne procedury naprawcze lub rekonstrukcyjne wynikające ze wskazań medycznych.

Nie każdy zakres leczenia jest odpowiedni dla każdego pacjenta. Plan operacji ustala lekarz po zakończeniu diagnostyki i kwalifikacji.

Jakie są korzyści z zabiegu?

Artroskopia umożliwia dokładną ocenę wnętrza stawu oraz przeprowadzenie leczenia przez niewielkie nacięcia. W zależności od rodzaju uszkodzenia i wykonanej procedury leczenie może prowadzić do:
• zmniejszenia dolegliwości bólowych,
• poprawy ruchomości i funkcji stawu kolanowego,
• zwiększenia stabilności kolana,
• poprawy komfortu chodzenia i wykonywania codziennych czynności,
• stopniowego powrotu do aktywności odpowiedniej do stanu stawu.

Efekt leczenia zależy między innymi od rodzaju i rozległości uszkodzenia, zastosowanej procedury, stanu tkanek oraz przebiegu rehabilitacji.

Kiedy rozważa się artroskopię kolana?

Artroskopię stawu kolanowego rozważa się w przypadku dolegliwości wynikających z określonego uszkodzenia wewnątrzstawowego, zwłaszcza gdy leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanej poprawy lub uraz wymaga leczenia operacyjnego.
Wskazaniem do kwalifikacji mogą być między innymi:
• uszkodzenia łąkotki,
• uszkodzenia więzadeł krzyżowych ACL lub PCL,
• niestabilność stawu kolanowego,
• wybrane uszkodzenia chrząstki stawowej,
• ciała wolne wewnątrz stawu,
• przerost lub choroby błony maziowej,
• wybrane zmiany pourazowe w obrębie kolana,
• wybrane uszkodzenia rzepki i aparatu wyprostnego.

Sam ból kolana lub obecność zmian zwyrodnieniowych nie oznaczają automatycznie wskazania do artroskopii. Decyzję o leczeniu podejmuje ortopeda po ocenie przyczyny dolegliwości, stopnia uszkodzenia stawu oraz dotychczasowego leczenia.

Jak wygląda kwalifikacja i przygotowanie do zabiegu?

Kwalifikację rozpoczyna konsultacja ortopedyczna. Lekarz przeprowadza wywiad, bada staw kolanowy i analizuje dotychczasową dokumentację medyczną oraz wyniki badań obrazowych. Na tej podstawie ocenia wskazania do zabiegu, omawia jego planowany zakres i przedstawia możliwe sposoby dalszego leczenia.
Przygotowanie może obejmować:
• konsultację specjalistyczną,
• odpowiednio dobrane badania obrazowe,
• ocenę ogólnego stanu zdrowia,
• kwalifikację anestezjologiczną,
• omówienie przyjmowanych leków oraz zaleceń przedoperacyjnych,
• ustalenie planu postępowania po zabiegu i rehabilitacji.

Szczegółowy zakres badań i sposób przygotowania są przekazywane indywidualnie podczas kwalifikacji.

Jak wygląda powrót do codziennych aktywności?

Tempo powrotu do sprawności zależy od zakresu zabiegu. Innego postępowania wymaga niewielka procedura w obrębie łąkotki, a innego jej szycie, rekonstrukcja więzadła lub leczenie chrząstki stawowej. Dlatego plan rehabilitacji i obciążania kończyny jest ustalany indywidualnie.

W pierwszym okresie po zabiegu postępowanie może obejmować:
• ochronę operowanego stawu i stopniowe zwiększanie obciążenia,
• postępowanie ograniczające obrzęk i dolegliwości bólowe,
• kontrolę pooperacyjną,
• ćwiczenia poprawiające zakres ruchu i siłę mięśniową,
• indywidualnie dobraną rehabilitację,
• ustalenie zasad powrotu do pracy, prowadzenia samochodu i aktywności sportowej.