Osocze bogatopłytkowe PRP i terapie biologiczne w ortopedii

Na czym polega terapia osoczem bogatopłytkowym PRP?

Osocze bogatopłytkowe PRP powstaje z niewielkiej ilości krwi pacjenta. Po odwirowaniu uzyskuje się preparat zawierający płytki krwi i związane z nimi czynniki wzrostu. Preparat podawany jest w obszar objęty leczeniem, w wybranych przypadkach pod kontrolą USG.
Procedura PRP obejmuje:
• pobranie krwi pacjenta,
• przygotowanie preparatu w systemie Arthrex ACP,
• podanie PRP w miejsce wskazane przez lekarza,
• ustalenie zaleceń dotyczących aktywności i dalszego leczenia.

PRP nie działa jak natychmiastowy lek przeciwbólowy. Jeżeli terapia przynosi poprawę, zwykle rozwija się ona stopniowo. Rezultat zależy między innymi od rozpoznania, stopnia zaawansowania zmian, właściwości przygotowanego preparatu i realizacji zaleceń.

Na czym polega terapia z wykorzystaniem materiału ze szpiku kostnego?

W procedurze określanej potocznie jako terapia komórkami macierzystymi wykorzystuje się autologiczny materiał pobrany ze szpiku kostnego, najczęściej z talerza kości biodrowej. Materiał jest następnie przygotowywany w systemie Arthrex Angel i podawany do okolicy objętej leczeniem, zgodnie z planem ustalonym podczas kwalifikacji.
Materiał przygotowany ze szpiku kostnego nie jest hodowlą wyizolowanych komórek macierzystych. Zawiera mieszaninę komórek i naturalnych składników biologicznych obecnych w szpiku. Dowody naukowe dotyczące skuteczności tej metody w ortopedii różnią się w zależności od wskazania, dlatego terapii nie należy przedstawiać jako sposobu gwarantującego odbudowę chrząstki ani jako alternatywy dla endoprotezoplastyki u pacjentów zakwalifikowanych do leczenia operacyjnego.

Jakich efektów można oczekiwać?

U odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów celem leczenia może być:
• zmniejszenie dolegliwości bólowych,
• poprawa funkcji leczonego stawu lub ścięgna,
• zwiększenie komfortu ruchu i codziennej aktywności,
• wsparcie procesu leczenia zachowawczego lub rehabilitacji.

Zakres i czas utrzymywania się poprawy są indywidualne. Terapie biologiczne nie dają gwarancji efektu, a ich zastosowanie powinno wynikać z rozpoznania i aktualnego planu leczenia.

Czym różnią się systemy Arthrex ACP i Arthrex Angel?

Arthrex ACP służy do przygotowania osocza bogatopłytkowego z krwi obwodowej pacjenta. Arthrex Angel jest systemem wykorzystywanym do przygotowania materiału uzyskanego między innymi ze szpiku kostnego. Są to dwa odrębne rozwiązania i nie należy stosować ich nazw zamiennie.

Kiedy można rozważyć terapię PRP?

Po konsultacji ortopedycznej terapia PRP może być rozważana między innymi w wybranych przypadkach:
• przewlekłych przeciążeń i uszkodzeń ścięgien,
• tendinopatii, w tym wybranych problemów ścięgna Achillesa, więzadła rzepki lub przyczepów ścięgnistych,
• łagodnych i umiarkowanych zmian zwyrodnieniowych stawu kolanowego,
• wybranych urazów tkanek miękkich,
• dolegliwości utrzymujących się mimo odpowiednio prowadzonego leczenia zachowawczego.
Skuteczność PRP nie jest jednakowa we wszystkich schorzeniach. Sama obecność bólu stawu lub ścięgna nie oznacza automatycznie wskazania do zabiegu.

Kiedy można rozważyć terapię z wykorzystaniem materiału ze szpiku kostnego?

Terapia może być brana pod uwagę w wybranych schorzeniach stawów lub uszkodzeniach tkanek, jeżeli lekarz uzna, że potencjalne korzyści odpowiadają sytuacji klinicznej pacjenta. Podstawą kwalifikacji są objawy, wynik badania, diagnostyka obrazowa, stopień zaawansowania zmian i dotychczasowe leczenie.
W zaawansowanych zmianach zwyrodnieniowych terapia biologiczna nie powinna opóźniać leczenia operacyjnego, jeżeli jest ono medycznie wskazane.

Jak wygląda kwalifikacja i przygotowanie do terapii?

Kwalifikacja rozpoczyna się od konsultacji ortopedycznej. Lekarz analizuje charakter dolegliwości, bada leczoną okolicę i ocenia dostępne wyniki diagnostyki obrazowej. W razie potrzeby może zalecić dodatkowe badania.
Przed zabiegiem należy:
• przekazać lekarzowi informacje o chorobach przewlekłych, alergiach i przebytych zabiegach,
• przedstawić listę wszystkich leków i suplementów,
• poinformować o lekach przeciwkrzepliwych, przeciwpłytkowych i przeciwzapalnych,
• zgłosić aktywną infekcję, gorączkę lub zmiany skórne w okolicy planowanego podania,
• zastosować się do indywidualnych zaleceń dotyczących przygotowania i organizacji powrotu do domu.

Nie należy samodzielnie odstawiać leków ani zmieniać ich dawkowania. Dokładne przygotowanie zależy od wybranej procedury, miejsca podania i stanu zdrowia pacjenta.

Jak wygląda postępowanie po terapii?

Po zabiegu może wystąpić przejściowy ból, tkliwość lub obrzęk w miejscu pobrania albo podania materiału. Po procedurze ze szpikiem dolegliwości mogą dotyczyć również okolicy talerza kości biodrowej. Ich nasilenie i czas trwania są indywidualne.
Postępowanie po zabiegu może obejmować:
• czasowe ograniczenie intensywnej aktywności,
• stopniowe zwiększanie obciążenia leczonej okolicy,
• stosowanie leków wyłącznie zgodnie z zaleceniem lekarza,
• kontrolę ortopedyczną,
• rehabilitację lub ćwiczenia dobrane do rozpoznania i rodzaju procedury.

Termin powrotu do pracy, sportu i pełnej aktywności ustalany jest indywidualnie. W przypadku narastającego bólu, znacznego obrzęku, zaczerwienienia, gorączki lub innych niepokojących objawów należy skontaktować się z zespołem prowadzącym.

Jak umówić konsultację?

Pierwszym krokiem jest konsultacja ortopedyczna. Lekarz oceni, czy w danym przypadku uzasadnione jest zastosowanie PRP, terapii materiałem ze szpiku kostnego czy innej metody leczenia.